9 januari 1464 – Onrust over voornemen kruistocht

In 1464 werden de Nederlanden geregeerd door Filips III, hertog van Bourgondië. De Bourgondische hertogen verwierven in de late middeleeuwen door huwelijk, aankoop, verovering en vererving de meeste graafschappen en hertogdommen die samen de Nederlanden vormden.


Beeld ↑ Filips de Goede, Karel de Stoute en twee ridders. Jacob Cornelisz. van Oostsanen (toegeschreven aan), in of na 1518 – 1533 — Collectie · Rijksmuseum Amsterdam.


Gravin Jacoba van Beieren bijvoorbeeld moest 1433 de graafschappen Holland, Zeeland en Henegouwen over te dragen aan Filips de Goede. Hij kon zijn bewind niet voeren zonder enige vorm van instemming van degenen over wie hij regeerde en ook voor financiële aangelegenheden riep de vertegenwoordigers van zijn onderdanen samen. Deze vertegenwoordiging was samengesteld uit de drie standen: de hoge geestelijkheid, de adel en de gegoede burgerij (vertegenwoordigers uit de steden). De Franse benaming états werd vertaald met ‘Staten’ en tot op de dag van vandaag lees je dit terug in de benaming van de Staten-Generaal en de Provinciale Staten.


Beeld ← Anno 1434. De verzoening van Filips de Goede en Jacoba van Beieren. 1837 – 1897, Johannes Hinderikus Egenberger — Collectie · Amsterdam Museum.


Op initiatief van enkele Hollandse steden riep Filips III in 1464 de gedeputeerden van de Staten van al zijn landen in Brugge bij elkaar. Bij de steden heersten onrust over zijn voornemen om een kruistocht te ondernemen tegen de Ottomanen. Hoe moest het bij zijn afwezigheid gaan met het bestuur over de gewesten? Zijn plannen waren niet erg duidelijk en men had weinig vertrouwen in zijn zoon Karel, bekend geworden als ‘Karel de Stoute’, met wie Filips op slechte voet stond. En zo vond op 9 januari 1464 de eerste vergadering van de ‘Staten-Generaal’ plaats, al werd die benaming op de dag zelf nog niet gebruikt. 

Video ← 500 jaar Staten-Generaal (1964). — Collectie · Beeld en Geluid, instituut voor mediacultuur.

In de Ridderzaal houdt mr. J.A. Jonkman, voorzitter van de Eerste Kamer, in aanwezigheid van koningin Juliana, prinses Beatrix, de voorzitters van de Belgische senaat en kamer en de voorzitter van de Luxemburgse kamer, een toespraak over het verleden van de Staten-Generaal. Mevr. J.M. Stoffels van Haaften reikt Juliana en Beatrix een herinneringsboek en een afbeelding van de herinneringspostzegels uit. Vervolgens houdt mr. F.J. F.M. van Thiel, voorzitter Tweede Kamer, een toespraak over de toekomst van de Staten-Generaal.


Dit vind je misschien ook leuk