Kunst benadrukt tijdloosheid Binnenhof

Op 4 september 2022 ging in de centrale hal van het stadhuis van Den Haag de eerste Augmented Reality Pop-up expositie ‘De kunst van het Binnenhof – Oude meesters, Nieuwe helden’ van start. De expositie gaf een onverwachte inkijk in historische kunstwerken over: Jacoba van Beieren, Amalia van Solms-Braunfels, Johan de Witt, Maria Stuart I, Elselina van Houweningen en koning Willem II. En de expositie toonde hedendaagse kunstwerken van Auke de Vries, Sanja Medic, Jos de Putter, Rudi van de Wint, Sylvie Zijlmans en Tomas Rajlich.

Prachtige kunstwerken en verhalen uit alle tijden in een onverwachte setting

Wie zijn de ‘Oude meesters’ uit vervlogen tijden? En welke ‘Nieuwe helden’ droegen bij aan de modernisering van de schatkamers van het Binnenhof, die slechts weinigen ooit te zien kregen?

De virtuele expositie gaf een inkijk in de middeleeuwse ontstaansgeschiedenis en toonde een eerste selectie uit de duizelingwekkende collectie die de schatkamer van het Binnenhof rijk is. In het najaar van 2022 verschijnt vervolgens een rijk geïllustreerd salontafelboek waarin meer dan honderd werken zijn te bewonderen. De publicatie bestaat uit twee aan elkaar gebonden boeken: ‘Oude meesters’ en ‘Nieuwe helden’. Ieder boek heeft een eigen voorzijde en leesrichting. Halverwege draait het boekblok om en ontvouwt zich het tweede deel van de ontdekkingstocht.

Oude meesters, Nieuwe helden

Het eerste deel, ‘Oude meesters’ is geïnspireerd op de ontstaansgeschiedenis van Nederland en de raakvlakken die het Binnenhof daarmee heeft. Niet alle historische kunstwerken op het Binnenhof hebben die link. Daarom is er ook inspiratie gezocht in de historische galerij van Jacob de Vos Jacobszoon, 1850-1863 (collectie Amsterdam Museum). Incidenteel wordt een uitstap gemaakt naar de collectie van het Rijksmuseum. De historische kunstwerken tonen veelal een geromantiseerd beeld die misschien wel heel erg lijkt op hoe wij onszelf in de huidige tijd afficheren op social media.

Het tweede deel, ‘Nieuwe helden’ geeft een eerste inkijk in de hedendaagse kunstcollectie die op het Binnenhof te vinden is. Er wordt ruim aandacht besteed aan werk dat prominent aanwezig is in gemeenschappelijke ruimtes. Vaak gaat het om gezichtsbepalende kunstwerken zoals de kleurrijke schilderijen van Rudi van de Wint in de plenaire zaal van de Tweede Kamer, die de komende jaren wordt gerenoveerd. Ook de installatie met bonken klei van Jos de Putter, die het tijdelijke onderkomen van de Tweede Kamer een eigen karakter geeft, wordt onder de loep genomen.

Televisiecamera’s worden bijna uitsluitend gericht op gebeurtenissen in de arena van de politiek in de Tweede Kamer. Andere instituten opereren meer in stilte maar zijn niet minder belangrijk in het staatkundige bouwwerk dat in de negentiende eeuw werd opgetrokken. De Eerste Kamer en de Raad van State hebben een eigen taak in het systeem van ‘checks and balances’. Ook deze meer behoedzame en afgewogen rol wordt door kunstopdrachten verbeeld. De fundamentele schilderijen van Tomas Rajlich vertolken het bezonken karakter van de Raad van State. Het goudgele viltwerk van Varone & Copier roept een landschappelijke gezamenlijkheid op in de entreehal van de Eerste Kamer.

Toegevoegde realiteit

De Augmented Reality (AR) expositie, die werd bedacht naar aanleiding van de boekuitgave, is een try-out om kunst op een nieuwe manier in een niet museale ruimte tentoon te stellen, een breder publiek te bereiken en andere verhalen te vertellen. AR wordt in het Nederlands ook wel vertaald als toegevoegde realiteit. Er is sprake van AR als er digitaal een extra laag informatie over de werkelijkheid wordt gelegd. Dit kan door beelden op brillenglazen te projecteren, maar vaak wordt AR gewoon op een beeldscherm getoond.

Voor de expositie is gezocht naar een locatie die een eeuwenoude relatie heeft met het Binnenhof en die werd gevonden in het (hedendaagse) stadhuis van Den haag.

Tijdens de renovatiejaren van het Binnenhof staat in Atrium Den Haag ieder jaar in september een nieuwe tentoonstelling op de rol. Voor de tweede editie, die in 2023 zal plaatsvinden, wordt door Document voor een Monument gewerkt aan een expositie van fysieke kunstwerken uit de Binnenhof collectie die een relatie aangaan met de virtuele wereld.



Deze productie is een initiatief van Document voor een Monument en is tot stand gekomen in samenwerking met Mizja Haak, Dick Holthuis (initiatief en creatie) · Jolijn Heesters, Sara Jansen, Matthies Klink, Marjet Poutsma en Nadjezda Verboom, studenten van de Universiteit Utrecht onder begeleiding van kunsthistoricus Sanne Frequin (redactie Oude meesters) · Hendrik van Delft (tekstbijdragen Nieuwe helden) · Ton Haak (redactie advies en eindredactie) · Centric Nederland (technische uitwerking virtuele expositie) · Atrium City Hall.

Sponsoren


Speciale dank aan
Amsterdam Museum · Eerste Kamer der Staten-Generaal · Gemeente Den Haag · GraphyArchy (foto stadhuis Den Haag) · Ministerie van Algemene Zaken · Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap – Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · Raad van State · Rijksmuseum Amsterdam · Rijksvastgoedbedrijf – Rijkscollectie Percentagekunst · Tweede Kamer der Staten-Generaal